De Rijksoverheid wil 55% minder broeikasgassen uitstoten in 2030 en volledig klimaatneutraal zijn in 2050. Tegelijkertijd gebruikt de IT-infrastructuur van de overheid steeds meer energie. Bovendien zal met de opkomst van nieuwe technologieën zoals Artificial Intelligence (AI), Internet of Things (IoT), Machine Learning en MetaVerse het energieverbruik de komende jaren exponentieel groeien. In deze challenge zijn we op zoek naar manieren om meer grip te krijgen op de verduurzaming van software van de Rijksoverheid.
Kan jij, jouw team, of organisatie ons meer inzicht geven in de duurzaamheid van software-applicaties, zoals mijnoverheid.nl, Eherkenning en het webportaal van Rijkswaterstaat? En kan je de Rijksoverheid helpen om IT te verduurzamen? Dan ontvangen we graag jouw aanmelding!
Onze uitdaging
Momenteel wordt geschat dat IT verantwoordelijk is voor 10 tot 14% van onze totale voetafdruk. Tot nu toe lag de focus van softwareontwikkeling meer op technologische vooruitgang, onderhoudbaarheid en gebruiksvriendelijkheid dan op energieverbruik. Naarmate technologie zich verder ontwikkelt, nemen zorgen over toekomstig energieverbruik toe. Hoewel 'groene' software steeds meer op de voorgrond treedt, is dit vakgebied nog jong en is er een dringende noodzaak om de ontwikkeling ervan te versnellen.
Onder groene software verstaan we in ieder geval aandacht voor de volgende onderdelen:
- Energie-efficiënte code: optimalisatie van algoritmen, minimalisering van resource-intensieve processen.
- Efficiënt gebruik van hardwarebronnen: rekening houden met pieken en dalen in gebruik.
- Hergebruik van code: door code modulair te ontwerpen, en open-source methoden toe te passen, worden ontwikkeltijd, kosten en ecologische impact beperkt.
- Duurzame energie: gebruik van hernieuwbare energiebronnen zoals zonne- of windenergie voor de voeding van IT-infrastructuur, datacenters en andere softwaregerelateerde faciliteiten.
De behoefte aan zuinige software is breed; niet alleen bij de Rijksoverheid. Ook bij lokale overheden, grote techbedrijven, MKB, onderwijsinstellingen en milieuorganisaties groeit de aandacht voor een energiebewuste IT-aanpak. Naast het aanpakken van een urgente ecologische kwestie, schept deze trend ook zakelijke kansen.
Waar zijn we naar op zoek?
Het doel van deze challenge is om een concrete oplossing te ontwikkelen voor het meten, optimaliseren en reduceren van het energieverbruik van overheidssoftware. Na afloop van het Startup in Residence programma is er een concrete oplossing beschikbaar die de Rijksoverheid en andere organisaties kan helpen om het energieverbruik van een of meerdere software-applicaties te meten en te optimaliseren. Deze oplossing kan bestaan uit een combinatie van hardware, software, tools, richtlijnen en best practices. Verder moedigen wij aan kennis te nemen van bestaande Life Cycle Assesments die rond IT zijn uitgevoerd, om zo te komen tot de juiste tooling.
Must haves - deze oplossing bestaat minimaal uit:
- Meetbaar maken van duurzaamheid IT
- Software onafhankelijk kunnen doormeten op energieverbruik.
- Inzicht geven in de energie-impact van verschillende softwarecomponenten.
- Inzicht geven in de herbruikbaarheid van de software (is het geheel uit herbruikbare componenten / open source opgebouwd).
- Inzicht geven of de applicatie draait op groene energie.
Op dit moment bestaan er al diverse tools die hierop applicaties doormeten. Wij willen partijen vooral stimuleren hier hergebruik van te maken.
Nice to have - deze oplossing bestaat idealiter ook uit:
- Optimaliseren van energieverbruik
- Handvatten bieden aan softwareontwikkelaars om software energiezuiniger te ontwerpen.
- Automatische tools ontwikkelen die software kunnen helpen optimaliseren voor energieverbruik.
- Best practices en richtlijnen opstellen voor het ontwikkelen van energiezuinige software.
- Energie-efficiëntie van software benchmarken.
- Versnellen van de adoptie van energiezuinige software
- De markt informeren en sensibiliseren over het belang van energiezuinige software.
- Stimuleren van de vraag naar energiezuinige software.
- Het aanbod van energiezuinige software vergroten.
Voor een pilot willen we aan de slag met een of meerdere van de volgende applicaties.
- Mijnoverheid.nl
- Eherkenning
- Applicaties van de Belastingdienst
- CIO rijk - ministerie van BZK
- Webportaal - Rijkswaterstaat
Waar zijn we niet naar op zoek?
Oplossingen die zich alleen richten op hardware: de focus van de challenge ligt op het verduurzamen van software en hardware. Oplossingen die zich uitsluitend richten op het optimaliseren van hardware, zoals energiezuinige servers, vallen buiten de scope.
Oplossingen die gericht zijn op eenmalige metingen: de oplossing moet meer bieden dan eenmalige metingen van energieverbruik. Het moet handvatten bieden voor continue monitoring, optimalisatie en verbetering van de energie-efficiëntie van software.
Geen adviesdiensten of communicatiecampagnes.
Beoordelingscriteria
Hier zijn de beoordelingscriteria voor de oplossing:
- Schaalbaarheid: de oplossing moet (uiteindelijk) toepasbaar zijn op een breed scala aan softwareapplicaties.
- Impact: de oplossing moet uiteindelijk leiden tot een significante reductie van het energieverbruik van software.
- Toekomstbestendigheid: de oplossing zou idealiter meegroeien met ontwikkelingen in de IT-sector.
- Openheid en transparantie: De Rijksoverheid hanteert het beleid ‘open-source, tenzij’. Voor meer informatie hierover zie: Kabinetsbeleid: open, tenzij
Over ons
Het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) heeft als missie om een veilige en rechtvaardige samenleving te creëren. Zij speelt hierbij een prominente rol in de digitalisering van de overheid en het bevorderen van de duurzaamheid van deze digitale infrastructuur, onder andere via haar dienst digitale overheid, Logius.
Logius is de dienst digitale overheid van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK). De opdracht van Logius is het creëren en regisseren van een duurzame digitale overheid die voor iedereen werkt. Logius faciliteert digitale voorzieningen waardoor burgers en bedrijven eenvoudig en veilig digitaal zaken kunnen regelen met de overheid. Logius denkt mee over nieuwe kansen die het digitale tijdperk biedt waarbij duurzaamheid een van de speerpunten is.
Bij Rijkswaterstaat zetten we ons in voor een veilig, leefbaar en bereikbaar Nederland. Dit doen we door het beheren en ontwikkelen van ons netwerk van hoofdwegen, hoofdvaarwegennet en hoofdwatersystemen. Gezien de toename van digitalisering, streven we ernaar om onze processen energie-efficiënter en milieuvriendelijker te maken.
Wat is er te winnen?
- Een kans op een opdracht om een prototype / pilot te realiseren (financieel ondersteuning voor pilot tot 25.000 euro)
- Een begeleidingstraject van 5 maanden waarin jullie zowel de oplossing als de onderneming naar een hoger niveau kunnen tillen.
- Een kans op een vervolgopdracht of duurzame samenwerking bij een succesvolle pilot.
- Toegang tot het netwerk van de overheid.
Voorwaarden en richtlijnen voor deelname
- De geïnteresseerde onderneming staat ingeschreven bij de KVK.
- De geïnteresseerde onderneming is zelfstandig opererend.
- De geïnteresseerde onderneming heeft niet meer dan 25 personen in dienst.
- Vanwege het aangeboden programma is de beste match een geïnteresseerde onderneming die jonger dan 6 jaar actief is.
- De oplossing houdt rekening met bijpassende wet- en regelgeving, waaronder specifiek de GDPR.
Tijdlijn
De belangrijkste momenten zijn als volgt:
- Dinsdag 9 april - Lancering challenge
- Dinsdag 14 mei 17.00 - Laatste moment om vragen te stellen via challengepagina
- Dinsdag 21 mei 17.00 - Deadline insturen aanmelding
- Woensdag 5 juni - Eerste selectiebesluit
- Tussen maandag 17 juni en vrijdag 21 juni – Pitches van voorlopige plan van aanpak
- Maandag 1 juli 17.00 uur - Deadline indienen nieuw voorstel
- Maandag 8 juli - Gunningsbesluit
- Maandag 2 september- Start Startup in Residence Intergov programma
Over het SIR Intergov programma
De geselecteerde startups volgen een op maat gemaakt begeleidingstraject van vijf maanden dat bestaat uit de volgende onderdelen:
- Workshops - Iedere maand zal een fysieke workshop zijn waar zowel startups als challenge owner aanwezig is. Tijdens de workshops gaan jullie samen als team aan de slag gaat met de nieuwe informatie om de challenge verder te brengen. De mentoren zullen ook aanwezig zijn bij de workshops zodat zij dit proces kunnen ondersteunen. Voorbeelden van workshops zijn overheidsfinanciering, B2G, pitchtraining.
- Lunch & learn sessies - Aansluitend aan de workshops vinden de lunch en learn sessies plaats, het perfecte moment om te leren van andere deelnemers aan dit programma en elkaar verder te helpen. Hoe werken zij samen in hun team, welke voortgang hebben zij geboekt, welke lessen hebben zij geleerd en welke ervaringen kun jij met hun delen? Dit alles onder het genot van een goed verzorgde lunch.
- Mentor sessies - Om de samenwerking tussen startup en overheid zo goed mogelijk te faciliteren krijgt ieder team een mentor toegewezen. De mentor helpt jullie in de samenwerking door actief deel te nemen aan de twee-wekelijkse overleggen, het voorbereiden en nabespreken van de workshops en is jullie aanspreekpunt voor al jullie vragen over de samenwerking of het programma.
- Expert sessies - Als er in de mentor sessies vraagstukken of uitdagingen naar boven komen die wat langer de tijd nodig hebben en/of een specifieke expert, dan is er per challenge 2x de kans om een expertsessie aan te vragen. Tijdens een expertsessie kan er twee uur worden ingegaan op het specifieke vraagstuk.
Aanwezigheid bij de mentor sessies en de workshops is noodzakelijk om het traject tot een goed einde te brengen. De workshops vinden plaats in Den Haag, de mentorsessies online.
Hoe gaan we verder?
Voor deze challenge wordt een Europese niet-openbare procedure doorlopen. Hieronder wordt uitgelegd hoe deze procedure er voor jou uitziet.
1. Inschrijven, beoordeling & voorwaarden
De procedure om tot de gunning van een opdracht te komen bestaat uit twee fasen: 1) de selectiefase en 2) de offertefase. Tijdens de selectiefase mag iedere startup meedoen, zolang de startup voldoet aan de gestelde eisen. Op basis van deze selectiefase selecteren wij een aantal startups voor de offertefase. In de offertefase komen de geselecteerde startups met een concreet voorstel. In deze fase vindt ook een pitchronde plaats waarbij de startups feedback ontvangen op het voorstel. Daarna leveren de startups een definitieve offerte in.
2. Fase 1: Selectiefase
Ben jij of zijn jullie geïnteresseerd geraakt na het lezen van deze challenge en denken jullie geschikt te zijn om bij te kunnen dragen aan het probleem? Doe dan mee aan de selectiefase van deze challenge, zodat jij de kans hebt om uitgenodigd te worden tot de offertefase. Om tot een selectie van maximaal 5 startups te komen vragen we dat je in ieder geval voldoet aan de volgende voorwaarden:
- De geïnteresseerde onderneming staat ingeschreven bij de KVK, maar niet langer dan 6 jaar.
- De geïnteresseerde onderneming is zelfstandig opererend.
- De geïnteresseerde onderneming heeft niet meer dan 25 personen in dienst.
Je hoeft in de selectiefase nog niet een volledig voorstel of offerte in te sturen, alleen het volgende:
- Vul dit aanmeldformulier in (naam bedrijf, contactpersoon, KvK-nummer, etc.)
- Upload onderaan het inschrijfformulier een korte (max. 2 A4) omschrijving en de impact en haalbaarheid van jullie oplossing voor het probleem. Dit kan ook in de vorm van een opname (film, geluidsopnamen, visuele presentatie,…) met een maximum van 5 minuten. Zorg dan dat de opname als link wordt toegevoegd aan het document.
Je hebt tot dinsdag 21 mei 17:00 uur de tijd om het formulier in te vullen en in te dienen. Daarna stopt deze selectiefase en kun je jouw interesse niet meer kenbaar maken.
Met het invullen van het aanmeldformulier neem je deel aan de selectiefase. Hiermee maak je kans om geselecteerd te worden voor de offertefase en daarmee in aanmerking te komen voor gunning van de opdracht. Deze aanmelding betreft dus een oriëntatie en biedt geen garantie tot uitnodiging voor de offertefase.
Fase 2: Offertefase
In fase 2 vragen we de startups die zijn geselecteerd in de selectiefase om met een verder uitgewerkt voorstel te komen. Je wordt tijdig op de hoogte gebracht - via een formele offerte uitvraag - over waar dit voorstel aan moet voldoen en op welke criteria beoordeeld wordt. Let op: jouw inzending wordt niet beoordeeld als deze niet voldoet aan de (vorm)eisen. Het is dus belangrijk dat je deze goed doorleest.
Tijdens deze fase worden de geselecteerde startups gevraagd om een pitch (presentatie) te geven over de voorgestelde oplossing van circa. 15 minuten. Vervolgens lever je een definitieve offerte in.
Wordt jouw voorstel als beste beoordeeld? Dan wordt de opdracht aan jou gegund en wordt je uitgenodigd om deel te nemen aan het programma Startup in Residence!
Heb je nog vragen naar aanleiding van bovenstaande informatie? Dan kan je deze stellen tot uiterlijk dinsdag 14 mei 12:00 via vragen en antwoorden. Antwoorden op de gestelde vragen worden ook op het platform gepubliceerd en zijn dus voor alle geïnteresseerde partijen in te zien.
Bij deelname ga je ook akkoord met de Algemene inkoopvoorwaarden van de Rijksoverheid: Algemene inkoopvoorwaarden 2018 (pdf download).