Door de kinderopvangtoeslag affaire en andere incidenten is er meer aandacht gekomen voor het functioneren van de Rijksoverheid en het ambtelijk vakmanschap van ambtenaren.
Om ons werk voor de samenleving te verbeteren en een betrouwbare overheid te zijn is het nodig dat ambtenaren bewust zijn van hun eigen rol. Weten voor wie ze de dingen doen die ze doen én welke impact zij met hun werk hebben op mensen en de samenleving. Ambtelijk vakmanschap gaat daarmee over soms abstracte thema’s met vaak een morele component. In de dagelijkse werkpraktijk kan het lastig zijn om daar altijd goed bij stil te staan en bewust van te zijn.
Ambtelijk vakmanschap wordt beschreven vanuit 7 basisprincipes. Wij zijn op zoek naar oplossingen die ons kunnen helpen om (op termijn) alle 120.000 rijksambtenaren bekend en bekwaam te maken met deze principes. Los van de inhoudelijke kant zit de uitdaging dus ook sterk in de schaalbaarheid en bereik van de oplossing(en).
De 7 basisprincipes van ambtelijk vakmanschap:
- Werken vanuit vertrouwen
Waarden: open, inclusief, integer - Werken vanuit de opgave
Waarden: (grenzeloos) samenwerkend en mensgericht - Werken vanuit dienstbaarheid
Waarden: behoorlijk, toegankelijk, dienstverlenend - Werken vanuit legitimiteit
Waarden: rechtmatig en rechtvaardig - Werken vanuit verantwoordelijkheid
Waarden: doelgericht, doelmatig en aanspreekbaar - Werken vanuit verantwoording
Waarden: navolgbaar en transparant - Werken vanuit professionaliteit
Waarden: vakkundig, kritisch en verbeteringsgericht
Wij staan volledig open in oplossingsrichting. Van creatief/artistiek tot high-tech. Alles wat met impact bij kan dragen is welkom. Hebben jullie een (deel)oplossing? Dan ontvangen wij graag jullie oplossing!
Over ons
Het programma Grenzeloos Samenwerken/Ambtelijk Vakmanschap draagt bij aan een bewustwordings- en cultuurveranderingsproces waarbij de publieke kernwaarden leidend zijn en grenzeloos samenwerken de standaard wordt. Het programma staat aan de lat om samen met de ministeries, uitvoeringsorganisaties en inspecties de versterking van het ambtelijk vakmanschap te stimuleren en te ondersteunen. Het programma kent een looptijd van 5 jaar en heeft de (rijks)overheid, waar 120.000 ambtenaren werkzaam zijn in veel verschillende functies, primair als scope.
Waar zijn we naar op zoek?
Het doel van de oplossing is om de betekenis van ambtelijk vakmanschap in de praktijk tot leven te brengen. Een goede oplossing laat rijksambtenaren maatschappelijke thema’s voelen/beleven. Het zet de dilemma’s in hun werk in de spotlight (of kan spanningsvelden uitvergroten/zichtbaar maken). Waardoor rijksambtenaren een spiegel voorgehouden krijgen).
De oplossing moet uiteindelijk binnen de hele Rijksoverheid ingezet kunnen worden, dus in principe voor alle 120.000 rijksambtenaren. Schaalbaarheid en/of bereik van de oplossing is dus van groot belang. Wij beseffen ons dat dit een hele grote groep, verschillende soorten, ambtenaren is. Wat een mogelijkheid zou kunnen zijn is dat de uiteindelijke oplossing in verschillende tranches wordt uitgerold, of per doelgroep uitvoeringsorganisaties (zoals bijvoorbeeld Rijkswaterstaat, Belastingdienst), Beleid, Toezicht (zoals bv Inspectie Jeugd en Gezondheidszorg). De grootste impact zien wij in het begin bij groepen ambtenaren die wel veel zaken werken die rechtstreeks impact op burgers hebben, maar daar geen direct contact mee hebben in hun dagelijkse praktijk.
Wij staan sterk open voor verschillende oplossingsrichtingen, van creatief tot high-tech. Welke rol zouden bijvoorbeeld kunst en cultuur kunnen hebben? Ook deeloplossingen op een of meerdere van de basisprincipes van ambtelijk vakmanschap zijn van harte welkom.
Zelf doen wij momenteel al veel op het gebied van bewustwording, alleen merken we dat we een groot deel van de ambtenaren niet bereiken, omdat onze focus sterk ligt op de dialoog voeren. We merken dat niet iedere ambtenaar een dialoog wil voeren over zijn vakmanschap, de vraag is hoe wij deze ambtenaren kunnen bereiken om te zorgen dat zij ook bewust worden van welke rol zij hebben in het geheel.
Ambtenaren moeten op een andere manier getriggerd worden waardoor zij daarna bijvoorbeeld wel het gesprek zouden willen voeren over hun vakmanschap. Of misschien willen ze juist ervaren hoe het voor andere ambtenaren is. Dit zijn allemaal vragen waar we nu mee worstelen en waar de uiteindelijke oplossing wel aan zou kunnen bijdragen.
Dit doen we o.a. vanuit onze gids ambtelijk vakmanschap waarin de 7 basisprincipes staan beschreven (zie boven) van waar uit wij werken: Deze gids is bedoeld als inspiratiebron voor ambtenaren. Ambtenaren dienen de publieke zaak, een bijzondere positie met bijbehorende rechten en plichten. Maar wat betekent dat nu? Waar kunnen ambtenaren op terugvallen en welke handelingsperspectieven zijn er? Bijvoorbeeld de waarde open, wat betekent dat nu open zijn? wat kan ik als ambtenaar zelf doen? Denk dan aan, nieuwsgierig zijn naar wat leeft binnen en buiten je organisatie. Je uitspreken. Eerlijk zijn in wat je kan doen en wat je niet kan doen, en aangeven waarom.
Ons ideaalbeeld is dat elke ambtenaar het ambtelijk vakmanschap heeft geinternaliseerd. Ongeacht vanuit welke functie je werkt: schoonmaker, adviseur van de minister of een wegwerker bij Rijkswaterstaat. Het mooiste voorbeeld voor ons is de schoonmaker die werkt bij NASA (in 1962). Wanneer president Kennedy vraagt wat hij bij NASA doet antwoord de schoonmaker: “Ik help om een mens op de maan te zetten”. Ongeacht welke functie je hebt, iedereen levert een bijdrage aan mens en samenleving, aan het mooier maken van Nederland. Dit hoort volgens ons bij het bewustzijn van je ambtelijk vakmanschap. Naast het bewustzijn gaat het dus ook om ambtelijke trots en het zelfvertrouwen van de ambtenaar. Dat de ambtenaar trots durft te zijn op het feit dat hij ambtenaar is.
Waar zijn we niet naar op zoek?
Wij hebben zelf al een platform ontwikkeld waarop alle ambtenaren elkaar kunnen vinden, op bepaalde onderwerpen met elkaar in gesprek gaan en nieuwe dingen leren.
Wij zijn momenteel veel bezig met het voeren van gesprekken, dialoogsessies, waarin we het hebben over hoe ambtenaren zelf invulling geven aan hun vakmanschap. Tegen welke dilemma’s ze aan lopen en wat zij nodig hebben om hun werk beter te kunnen doen. Wij zijn dus niet op zoek naar een manier waarop wij het gesprek aan kunnen gaan met de ambtenaren over hun vakmanschap, tenzij de oplossing een zodanige andere manier van het gesprek voeren is.
Wat is er te winnen?
- Een begeleidingstraject van 5 maanden waarin jullie zowel de oplossing als de onderneming naar een hoger niveau kunnen tillen.
- Toegang tot het netwerk van de overheid.
- Een innovatiebudget van maximaal €25.000.
- Een kans op een vervolgopdracht bij een succesvolle pilot/prototype.
Over het SiR Intergov programma
De geselecteerde startups volgen een op maat gemaakt begeleidingstraject van vijf maanden dat bestaat uit drie onderdelen:
- Challenge support - Een gekwalificeerde mentor ondersteunt de startup en opdrachtgever tijdens het opzetten van een pilotproject. In ‘deep dive’-sessies leren de startup, mentor en opdrachtgever elkaar kennen. Afspraken en milestones worden bijgehouden en ondertekend door alle partijen.
- Startup support - We bieden een trainingsprogramma die ondernemingen helpt om zich verder te ontwikkelen. Dit is inclusief de lean startup methode, customer journeys, financiën, juridische structuren, bestuur en een groeistrategie. De trainingen worden verzorgd door professionele trainers, coaches en ondernemers.
- Overige ondersteuning - Vanuit de overheid worden er diverse optionele trainingen en workshops georganiseerd, zoals ‘hoe werkt de overheid’, ‘data en ethiek’ en ‘financieringsmogelijkheden binnen de overheid’. Het Startup in Residence team heeft een faciliterende rol en zorgt ervoor dat alles soepel verloopt.
Meer over de selectieprocedure lees je in deze PDF
Timeline
- Lancering: maandag 21 maart
- Info meetup: dinsdag 12 april van 13:00 tot 14:00 uur (niet verplicht)
- Deadline vragen stellen: tot 7 dagen voor de deadline (uiterlijk donderdag 5 mei)
- Deadline insturen aanmelding: donderdag 12 mei 17:00 uur
- Eerste selectiebesluit: woensdag 25 mei 17:00 uur
- Week pitchrondes: week van 6 juni
- Deadline indienen voorstel: vrijdag 24 juni 17:00 uur
- Gunningsbeslissing: dinsdag 19 juli
- Zomerperiode
- Startup in Residence periode: september 2022 tot januari 2023
Achtergrondinformatie
Op onze website is onze gids te vinden maar ook de input vanuit vele gesprekken die we gevoerd hebben en die weer geleid heeft tot aanpassing van de gids.
Bij DUO is een tijd geleden onderzoek gedaan naar de begripvolle ambtenaar. Hierin is onderzocht hoe het zit met de verbinding tussen overheid en burgers. Op De Begripvolle Ambtenaar zijn de uitkomsten, in de vorm van een fotoserie te vinden. Dit onderzoek laat volgens ons heel goed zien waar het over gaat, dat bewustzijn op ambtelijk vakmanschap.
Wat wij ook een heel inspirerende manier van het hebben over je vakmanschap vinden is HOME (filmlezingen.nl).
Je gaat gezamenlijk een film kijken waarin een bepaald onderwerp aan bod komt (denk aan samenwerken) en vervolgens ga je samen in gesprek hierover. Wat heb je gezien? Wat deed het met je? Wat zou jij doen? Etc.