Dit is misschien dé oplossing voor stikstof en de boeren: ‘Hiermee kan de boer geld verdienen’
Kleding gemaakt van lisdodde - de bekende waterplant met de ‘sigaar’? De Rotterdamse interieurarchitect Iris Veentjer onderzoekt de komende maanden of het mogelijk is. Ze knipt de lisdodden af die groeien in een veld bij de Proefboerderij in Zegveld. ,,De allereerste lapjes hebben de wasmachine al drie keer overleefd.’’
Gijs Kool 17-09-21, 08:10 Laatste update: 17-09-21, 08:14
Aan ambitie geen gebrek bij Veentjer, want het liefst maakt ze van de lange, vlassige vezels uit de lisdodden een jurk voor koningin Máxima. Maar voordat Máxima met zo’n jurk verschijnt, moet er nog heel wat gebeuren. ,,Maar het begin is er zeker’’, vertelt Veentjer met een lapje van 15 bij 15 centimeter in haar handen.
De Rotterdamse ontwerpster is bekend van ‘Bakkie Trots’, waarbij ze koffiekopjes maakt van klei die ze hoogstpersoonlijk uit de Nederlandse bodem schept. Maar ook banjeren door een nat veld met lisdodden in een veengebied is voor de interieurarchitect - met de toepasselijke achternaam - geen probleem. Gekleed in haar groene waadbroek met laarzen en bewapend met een rode snoeischaar knipt ze een hele bos lisdodden af die in Zegveld bloeien.
Spinnewiel
Als ze zo’n twintig van die lange lisdoddeplanten heeft afgeknipt en op de grond legt, zegt ze opgetogen: ‘Kijk, dat is bijna genoeg voor een trui!’’ Dat is vooralsnog iets te enthousiast. Veentjer is inmiddels zo ver dat ze lapjes ‘stof’, heeft gemaakt van lisdoddedraden, die ook de wasmachine hebben overleefd.
,,De vezels uit de plant zijn heel erg dun, en zijn tot een ‘draad’ te draaien via een spinnewiel’’, legt Veentjer uit met een kluwen van de draad in haar handen. Het heeft nog het meest weg van een kluwen touw.
Veentjer kreeg een innovatiesubsidie van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. ,,Het kan een oplossing zijn voor het stikstofprobleem dat in veenweidegebieden voorkomt. Door het droogmalen van deze gebieden, zakt de bodem en komt er stikstof in de lucht. Als we op veenweides de lisdodden telen in waterige veengrond en er kleding van maken, is er voor boeren de kans om met dit nieuwe gewas geld te gaan verdienen.’’
Winstmarge
Lisdodden zijn al populair bij de makers van natuurvriendelijke bouwmaterialen, maar volgens Veentjer is de marge voor die producten niet zo hoog. ,,Kleding heeft een grotere winstmarge en dat is voordeliger voor de boeren.’’ Nog een voordeel: lisdodde groeit in het water en dus kan het veengebied weer gaan groeien.
"Een trui van lisdodde lijkt me wel erg stug en kriebelig" - Youri Egar, Proefboerderij in Zegveld
Youri Egar, medewerker bij de Proefboerderij in Zegveld, moest even met z’n ogen knipperen toen hij de woorden ‘kleding’ en ‘lisdodde’ in één zin hoorde. ,,Maar er zit steeds meer beweging in. Een trui van lisdodde lijkt me wel erg stug en kriebelig, maar misschien in combinatie met andere materialen’’, denkt hij hardop. Sinds 2016 werkt hij bij de Proefboerderij aan de natte gewassen en hij vindt lisdodde een mooi, maar ook uitdagend gewas.
,,Lisdodde is een pioniersplant die echt om specifieke omstandigheden vraagt. In Zegveld is het gelukt, maar ik zie nog niet voor me dat er al snel honderden hectares aan lisdodde geplant gaat worden.’’
Kussens
Volgens Veentjer zijn er meer voordelen bij het gebruik van lisdodde. ,,De kledingindustrie is vervuilend, omdat er voor het werken met katoen veel water en chemicaliën nodig zijn.’’
Daarnaast is de lisdodde een plant die goed in Nederland kan groeien en niet bang is voor vrieskou. Voor de sigaar die bloeit in de lisdodde, is ook al een plan bedacht. Zo'n ‘sigaar’ bestaat uit allemaal losse, zachte delen. ,,Als we die verzamelen, kunnen we ze gebruiken als vulling van bijvoorbeeld kussens.’’